Der Mangel oder ein Überangebot bestimmter Nahrungsmittelsubstanzen kann die Gefahr zivilisatorischer Krankheiten erhöhen.
Entsprechend der Lalond-Grafik hat unser Lebensstil den größten Einfluss auf unsere Gesundheit. In zahlreichen Fällen hängen unser Wohlbefinden, unsere Lebenskraft oder unsere Gesundheit von uns selbst ab. Dies ist sicherlich eine beruhigende Feststellung. Wenn wir uns gesund ernähren, regelmäßig Sport treiben und Stress vermeiden dann reduzieren wir die Risikofaktoren zahlreicher Krankheiten.
Was haben wir zu erwarten, wenn wir uns nicht um eine gesunde Ernährung kümmern? Der Mangel oder der Überfluss bestimmter Nahrungsmittelsubstanzen kann das Risiko zahlreicher Krankheiten vergrößern.Der Mangel an Nährstoffen bedeutet: Eine einzig von uns abhängige mangelhafte Zufuhr bestimmter Nahrungsmittel, Eine krankheitsbedingte mangelhafte Aufnahme bestimmter Stoffe durch den Verdauungstrakt, Eine übermäßige Ausscheidung bestimmter Stoffe. Wenn wir unserem Organismus ungenügende Mengen an Vitaminen, Mineralstoffen oder anderen Substanzen zuführen, können wir das durch Diätzusatzstoffe ergänzen. Man sollte jedoch bedenken, dass diese eine richtige und vielseitige Diät nicht ersetzen werden können! Das erwähnen Verordnungen des EU-Parlaments aber auch entsprechende polnische Vorschriften. Die Zusatzstoffe sind keine Medikamente! Sie haben keine heilenden Eigenschaften und dienen einzig zur Prophylaxe gegen Mangelerscheinungen. Trotzdem sollte die Einnahme mit einem Arzt konsultiert werden.
Wenn wir Diätzusatzstoffe einnehmen möchten, sollten wir das mit Verstand tun. Mit einer automatischen Tabletteneinnahme könnten wir uns nur Schaden zufügen. Daher sollten man dringend die Beipackzettel lesen und die Anweisungen befolgen! Eine Überdosis ist im Fall der Vitamine A und D gefährlich, die z. B. im Tran vorkommen. Eine sichere Form des Vitamin A hingegen ist das Beta-Karotin, das im Gemüse und Obst enthalten ist (am meisten in Karotten). Dieses und andere Antioxydations-Vitamine – C und E – sollte man an besten im Winter und im Frühling ergänzend einnehmen, wenn unser Menü wenig frisches Obst und Gemüse enthält. Einige Mineralstoffe werden besser mit bestimmten Vitaminen aufgenommen. Deswegen wird empfohlen, Magnesium mit Vitamin B6 und Eisen mit Vitamin C einzunehmen. Den ersten Zusatzstoff empfehlen Ärzte bei Herzproblemen, den zweiten bei Kreislaufbeschwerden. Wenn wir Probleme mit dem Verdauungstrakt haben sollte man probiotische Produkte (mit entsprechenden gesundheitsfördernden Bakterien) und grobes Getreide (reich an Ballaststoffen) in den Speiseplan aufnehmen. In diesem Fall kann man auch auf Zusatzstoff-Tabletten zurückgreifen, die probiotische Bakterien und Ballaststoffe enthalten.
Die Verwendung von Diätzusatzstoffen erfolgt freiwillig. Wenn wir diese nicht einnehmen wollen, aber meinen, uns würden bestimmte Nahrungssubstanzen fehlen, können wir auch zu Lebensmitteln greifen, die mit Mineralstoffen und Vitaminen angereichert wurden. Doch lassen wir niemals die Gefahr der Überdosierung aus den Augen. Es ist notwendig, Säuglingen und Kleinkindern Vitamin D3 zu verabreichen, um Knochenmissbildungen zu vermeiden. Schwangere hingegen sollten auf jeden Fall Folsäure einnehmen. Die Einnahme sollte täglich erfolgen, um das Risiko schwerer und sogar tödlicher Missbildungen des Neugeborenen zu verringern.
Ewa Ehmke vel Emczyńska
Niedobór lub nadmiar określonych substancji odżywczych może wpłynąć na zwiększenie zapadalności na wiele chorób, w tym cywilizacyjnych.
Zgodnie z Polami Lalonda największy wpływ na nasze zdrowie ma styl życia jaki prowadzimy. W wielu przypadkach nasze samopoczucie, witalność czy stan zdrowia zależą od nas samych. Z pewnością jest to bardzo pocieszające stwierdzenie. Jeśli odżywiamy się zdrowo, regularnie ćwiczymy i unikamy stresu to likwidujemy czynniki ryzyka wielu chorób.
A co nas czeka, gdy przestaniemy dbać o prawidłowy sposób odżywiania? Niedobór lub nadmiar określonych substancji odżywczych może niestety wpłynąć na zwiększenie zapadalności na wiele chorób, w tym cywilizacyjnych. Mówiąc o niedoborze składników pokarmowych należy mieć na myśli: zależną wyłącznie od nas niedostateczną ich podaż z posiłkami i napojami, związane z chorobami nieprawidłowe wchłanianie w przewodzie pokarmowym, lub zwiększone wydalanie z organizmu. Jeżeli dostarczamy organizmowi niewystarczające ilości witamin, składników mineralnych czy innych substancji, możemy się wspomóc suplementami diety. Należy mieć jednak na uwadze to, że nie zastąpią one odpowiedniej i urozmaiconej diety! Mówią o tym Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady, a także odpowiednie przepisy krajowe. Nie są one również lekami! Nie mają właściwości leczniczych, a wyłącznie profilaktyczne w niedoborach. Mimo wszystko ich stosowanie powinno być ustalone z lekarzem.
Jeśli chcemy przyjmować suplementy diety, powinniśmy robić to rozsądnie. Automatycznym łykaniem tabletek możemy sobie nawet zaszkodzić. Dlatego czytajmy etykiety i stosujmy się do zaleceń! Przedawkowanie jest niebezpieczne w przypadku wit. A i D występujących np. w tranie. Natomiast bezpieczną formą wit. A jest beta-karoten, zawarty w wielu warzywach i owocach (najwięcej w marchwi). Tę i inne witaminy antyoksydacyjne – C i E – najlepiej uzupełniać zimą i wczesną wiosną. Wtedy, gdy nasz jadłospis jest ubogi w świeże warzywa, owoce i oleje. Niektóre składniki mineralne lepiej wchłaniają się w obecności określonych witamin. Dlatego połączenie preparatu magnezu z wit. B6 lub żelaza z wit. C jest mile widziane. Pierwszy suplement lekarze zalecają przy problemach z sercem, drugi – kłopotach w układzie krwionośnym. Jeśli mamy problemy związane z przewodem pokarmowym warto wprowadzić do diety produkty probiotyczne (zawierające odpowiednią ilość bakterii sprzyjających zdrowiu) oraz artykuły zbożowe z grubego przemiału (bogate w ważny błonnik). Ostatecznie i w tym wypadku możemy sięgnąć po tabletki suplementacyjne z bakteriami probiotycznymi i błonnikiem.
Stosowanie suplementów diety jest dobrowolne. Jeśli nie chcemy ich przyjmować, a uważamy, że brakuje nam określonych substancji odżywczych, możemy sięgnąć po produkty spożywcze wzbogacane minerałami i witaminami. Jednak miejmy cały czas na uwadze możliwość przedawkowania. Ostatecznie konieczne jest podawanie wit. D3 niemowlętom i małym dzieciom, w celu zapobiegania krzywicy. Natomiast witaminą, o której obowiązkowo powinny pamiętać kobiety mogące zajść w ciążę, jest kwas foliowy. Powinien być przyjmowany codziennie, aby zmniejszyć ryzyko ciężkich, a nawet śmiertelnych wad cewy nerwowej u nowonarodzonego dziecka.
Ewa Ehmke vel Emczyńska