Bevor man in Deutschland eine Firma registriert, sollte man sich zunächst mit entsprechenden Vorschriften vertraut machen.
Von zentraler Bedeutung für jeden Unternehmensgründer in Deutschland ist die Gewerbeordnung vom 21. Juni 1869, die später mehrmals verändert wurde. Das Gesetz regelt die Wirtschaftstätigkeit wobei man beachten sollte, dass das stehende Gewerbe anders als das Reisegewerbe geregelt wurde. Dabei bezieht sich die Definition nicht nur auf z.B. Handlungsreisende sonder ist viel weiter gesteckt und umfasst auch u.a. Dienstleistungen. Der deutsche Gesetzgeber hat die allgemeinen Bestimmungen zur Wirtschaftstätigkeit im Punkt 1 des Gesetzestextes festgehalten. Wichtig sind hierbei einige Vorschriften, die sich auf alle Arten der Wirtschaftstätigkeit beziehen, sowohl auf das stehende Gewerbe wie auch auf das Reisegewerbe. Bereits im § 1, Abs. 1 der GewO ist geregelt, dass jeder das Recht hat, ein Gewerbe auszuüben, wenn das Gesetz es nicht explizit untersagt oder einschränkt. Im Zusammenhang mit § 5 sollte man ebenfalls die Einschränkungen bedenken, die aus den Zoll-, Steuer- und Postvorschriften resultieren. Bei der Ausübung einer Wirtschaftstätigkeit ist darüber hinaus die Gesetzgebung der einzelnen Bundesländer ausschlaggebend, die sich auf einzelne Gewerbearten bezieht und auf die im Bundesgesetz verwiesen wird. Auch einzelne Bundesminister verfügen über Gesetzgebungskompetenzen und können Verordnungen erlassen. Zusätzlich werden einzelne Gewerbearten von separaten Verordnungen reguliert. Insbesondere handelt es sich hierbei um Gesellschaften des bürgerlichen Rechts und um Kapitalgesellschaften. § 3 der GewO legt fest, dass man gleichzeitig unterschiedliche Gewerbearten sowie ein Gewerbe an unterschiedlichen Orten betreiben darf. Dieselbe Vorschrift regelt auch, dass Handwerker nicht nur mit den von ihnen erzeugten Waren handeln müssen. In diesem Zusammenhang muss man betonen, dass die Frage des Handwerks mit einem separaten Gesetz geregelt wird – Handwerksordnung vom 17. September 1953. § 6 der Gewerbeordnung regelt die Gewerbearten, die übrigens in separaten Gesetzestexten zusätzlich geregelt werden, auf die sich das Gesetz nicht bezieht. Die Vorschriften der GewO beziehen sich nicht auf den Fischfang, auf die Kinderbetreuung, auf das Apothekenwesen, auf Rechtsanwälte, Notare und Steuerberater.
Rechtsanwalt Piotr Sobański
Den Artikel ist zu erhaeltlich in dem Magazin REGION nr.4/2008
Zanim rozpoczniesz działalność gospodarczą w Niemczech, warto zaznajomić się z niemieckimi przepisami normującymi te kwestie.
Podstawowe znaczenie dla zakładających firmę w Niemczech ma ustawa o działalności gospodarczej z 21 czerwca 1869, kilkukrotnie nowelizowana Gewerbeordnung. Ustawa zawiera regulacje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym zaznaczyć należy, że odmiennie od tzw. stałego przedsiębiorstwa (niem. stehendes Gewerbe) unormowana została tzw. działalność wędrowna (Reisegewerbe). Wspomnieć trzeba, że definicja ta nie odnosi się jedynie do handlu obwoźnego, lecz jest znacznie szersza, obejmując m.in. świadczenie usług w ten sposób. Niemiecki ustawodawca wprowadził szereg ogólnych postanowień dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej, którym poświęcony jest Tytuł I Ustawy. Warto tu przybliżyć najistotniejsze przepisy odnoszące się do każdego rodzaju działalności gospodarczej, tj. stałej i wędrownej. Już w paragrafie 1 ust. 1 GewO ustawodawca określił, że każdy ma prawo prowadzić działalność gospodarczą, o ile ustawa tego nie ogranicza. Jednocześnie w świetle brzmienia paragrafu 5 należy również mieć na uwadze ograniczenia swobody działalności określone w przepisach ustaw celnych, podatkowych i pocztowych. Przy wykonywaniu działalności gospodarczej istotne jest ponadto ustawodawstwo poszczególnych krajów związkowych (landów), do którego często odsyłają dalsze przepisy ustawy, dotyczące poszczególnych rodzajów działalności gospodarczej. Również poszczególni ministrowie Republiki uzyskali ustawowe kompetencje do wydawania rozporządzeń natury wykonawczej na zasadach określonych w ustawie. Dodatkowo osobne ustawy regulują poszczególne formy prowadzenia działalności gospodarczej. Mowa tu o spółkach osobowych i kapitałowych. Paragraf 3 GewO podkreśla, że można jednocześnie prowadzić różnego rodzaju działalność gospodarczą, jak również daną działalność gospodarczą w różnych miejscach. Ten sam przepis stanowi też, że rzemieślnicy nie są ograniczeni wyłącznie do handlu towarami wytwarzanymi przez nich. W tym kontekście należy zaznaczyć, że kwestie związane z rzemiosłem (Handwerk) reguluje osobny akt – ustawa o rzemiośle z 17 września 1953 r. Paragraf 6 GewO określa rodzaje działalności, uregulowane notabene w osobnych aktach prawnych, do których ustawa nie odnosi się, stanowiąc że przepisy GewO nie mają zastosowania m.in. do rybołówstwa, odpłatnego wychowywania dzieci, działalności aptekarskiej, a także do działalności adwokatów, notariuszy, doradców podatkowych.
Adw. Piotr Sobański
Całość artykułu dostępna w magazynie REGION Europy, który jest dostępny w salonach empik w całej Polsce.
